مدل بلوغ تحول مجازی هوشمند
خرداد ۲۵, ۱۴۰۵
ارزیابی بلوغ
خرداد ۲۸, ۱۴۰۵
هوش مصنوعی واسطهها را حذف نمیکند، بلکه آنها را به پشت صحنه میبرد
در پانزدهمین کنفرانس بینالمللی تجارت الکترونیک که به میزبانی پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار شد، رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) با تأکید بر نقش تحولآفرین هوش مصنوعی در ساختار واسطههای تجاری، از تغییر پارادایمهای سنتی به سمت عاملهای هوشمند خبر داد و بر ضرورت تنظیمگری سهلایه برای مدیریت این تحول تأکید کرد.
به گزارش «روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران»، دکتر محمد حسنزاده، در سخنرانی خود با عنوان «هوش مصنوعی و چالش واسطهزدایی در تجارت الکترونیک»، ضمن قدردانی از برگزارکنندگان این رویداد علمی، تجارت الکترونیک را نه یک واژه، بلکه «روندی تأثیرگذار و تعیینکننده در اقتصاد جهانی» توصیف کرد و با استناد به آمارهای جهانی گفت: «از حدود ۱۲۰ هزار میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی جهان، نزدیک به ۲۰ هزار میلیارد دلار سهم تجارت الکترونیک است. این رقم که در سال ۲۰۱۰ فقط یک درصد از GDP جهانی را تشکیل میداد، در سال ۲۰۲۶ به حدود ۶ درصد خواهد رسید و نرخ رشد سالانه آن حدود ۱۵ درصد است.»
وی با اشاره به نقش حیاتی تجارت الکترونیک در بحرانهایی مانند جنگ و کرونا، خاطرنشان کرد: «در همان چهلروز ابتدایی جنگ، اگر تجارت الکترونیک وجود نداشت، تابآوری کشور حداقل ۸۰ درصد کاهش مییافت. مردم بدون نیاز به حضور فیزیکی در بانکها یا فروشگاهها، مایحتاج خود را تأمین کردند. این موضوع یک مسئله استراتژیک برای کشور است.»
دکتر حسنزاده در ادامه به چالش اصلی سخنرانی خود پرداخت و پرسید: «هوش مصنوعی چگونه واسطهها را در تجارت الکترونیک دگرگون میکند؟ وی پاسخ داد که هوش مصنوعی واسطههای سنتی را به طور کامل حذف نمیکند، بلکه آنها را به پشت صحنه میبرد و خود جایگزین آنها میشود. اما هشدار داد که الگوریتمهای هوش مصنوعی توسط انسانها نوشته میشوند و ممکن است همان سوگیریهای واسطهگری سنتی به صورت ناخواسته در فضای مجازی تکرار شوند.
رئیس ایرانداک با اشاره به تجربه بازار رمزارزها، گفت: «عاملهای هوشمند در شرایط نزولی بازار نیز سودآوری داشتند، در حالی که عاملهای انسانی به دلیل سرعت و دقت پایینتر، دچار ضرر شدند. این نشان میدهد که عاملهای هوشمند امروزه به عنوان واسطههای جدید در تجارت الکترونیک نقشآفرینی میکنند».
وی در بخش پایانی سخنان خود، بر ضرورت تنظیمگری سهلایه برای مدیریت این تحول تأکید کرد و گفت:
• لایه اول (دانشگاهها و مراکز پژوهشی): طراحان و محققان باید الگوهای توسعه هوش مصنوعی را بهگونهای تنظیم کنند که از بروز سوگیریها و آسیبهای احتمالی جلوگیری شود.
• لایه دوم (فعالان اقتصادی و کسبوکار): فعالان حوزه تجارت الکترونیک باید نحوه تعامل با واسطههای هوشمند را درک کنند و کسبوکار خود را با این تحولات هماهنگ سازند.
• لایه سوم (دولت): دولت باید هرچه سریعتر قوانین و مقررات مربوط به واسطهگری هوش مصنوعی در تجارت الکترونیک را تصویب، ابلاغ و اجرا کند تا از بروز آسیبهای جبرانناپذیر جلوگیری شود.
دکتر حسنزاده در پایان با تأکید بر اینکه «هوش مصنوعی واسطهها را حذف نمیکند، بلکه آنها را به پشت صحنه میبرد»، خاطرنشان کرد: «همه ما – دانشگاهیان، فعالان اقتصادی، شهروندان و دولت – باید سهم خود را در تنظیمگری این فضای جدید ایفا کنیم تا بتوانیم تجربهای انسانیتر، شفافتر و قابلاعتمادتر از حضور در فضای تجارت الکترونیک داشته باشیم».
گفتنی است کنفرانس ملی تجارت الکترونیک به میزبانی پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات و با حضور جمعی از اساتید، پژوهشگران و فعالان حوزه فناوری اطلاعات و کسبوکارهای دیجیتال در حال برگزاری است و تا فردا ادامه خواهد داشت.
